Miesięczne archiwum: październik 2010

Mieczysław Wincenty Radwan – rodem z Żarnowa

Dodano: środa, 27 października 2010

W ubiegłym roku minęła 120. rocznica urodzin Mieczysława Radwana – naukowca i badacza, wybitnego znawcy skarbów ukrytych w ziemi Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego, regionalisty i działacza krajoznawczego.

Mieczysław Radwan urodził się 5 kwietnia 1889roku w Żarnowie, a potwierdzenie tego znaleźć można w księdze parafialnej miejscowego kościoła gdzie jest stosowny zapis w języku rosyjskim. Noszący jego imię oddział PTTK w Ostrowcu Świętokrzyskim, ogłosił lata 2009 i 2010 Latami Radwanowskimi i oprócz innych działań jego członkowie zamierzają 21 października przybyć do Żarnowa, aby w miejscu jego urodzin przeprowadzić rekonesans krajoznawczy pod hasłem „Ku źródłom osobowości Mieczysława Wincentego Radwana”.

Mieczysław Wincenty Radwan rozpoczął naukę w szkole średniej w Radomiu – ówczesnym mieście gubernialnym – i tam zaangażował się w działalność konspiracyjną młodzieży domagającej się polskiej szkoły. Władze carskie postanowiły oczyścić szkoły z buntowniczych elementów patriotycznych i szesnastoletni Mieczysław został usunięty ze szkoły za udział w strajku szkolnym i przynależność do tajnej organizacji młodzieżowej. Maturę zdał w Wilnie w 1909 r., a następnie przyjęty został na politechnikę w Kijowie, gdzie studiował hutnictwo.

W 1914 r. został aresztowany za działalność w konspiracyjnej organizacji studenckiej i zesłany w głąb Rosji oraz poddany nadzorowi policyjnemu. Pracował w hucie Olchowaja koło Ługańska, gdzie stosował w praktyce wiedzę zdobytą na studiach politechnicznych. Powrócił do Polski w 1919 r. i objął stanowisko konstruktora, a następnie szefa biura technicznego w hucie w Ostrowcu Świętokrzyskim. Zaprojektował samowyładowcze wagony zwane radwanami, zaczął gromadzić zabytki przeszłości związane z dawnym hutnictwem żelaza. Społecznie działał w oddziale Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Ostrowcu Świętokrzyskim, zorganizował muzeum PTK. Odbywał liczne wycieczki w okolice, odnajdując resztki zabudowań hutniczych i ślady po dymarkach produkujących żelazo. Inicjował akcje związane z ochroną przyrody, popularyzował historię hutnictwa i przemysłu, organizował wystawy i odczyty, publikował artykuły nawołujące do ochrony ginących zabytków techniki.

Mieczysław Radwan wraz z wybitnym geologiem Janem Samsonowiczem (późniejszym profesorem Uniwersytetu Warszawskiego) dokonali w 1925 roku sensacyjnego odkrycia kopalni krzemienia z okresu neolitu. W 1934 roku stworzył Muzeum Techniki w walcowni w Sielpi Wielkiej, które funkcjonuje do dnia dzisiejszego i jest często odwiedzane przez turystów. W 1937 roku Radwan przeniósł się na Śląsk do huty „Pokój”, a okres okupacji hitlerowskiej spędził w Stąporkowie, aby po wyzwoleniu znów wrócić do huty „Pokój”. Pełnił wiele odpowiedzialnych stanowisk w Centralnym Zarządzie Przemysłu Hutniczego, a w 1954 roku objął kierownictwo katedry maszyn górniczych w AGH w Krakowie. Polska Akademia Nauk powierzyła mu stanowisko przewodniczącego Zespołu Polskiej Techniki Hutniczej i Odlewniczej Zakładu Historii Nauki i Techniki.
Jest autorem dwu prac naukowych: „Wielkopiecownictwo w Zagłębiu Staropolskim w połowie XIX w.” oraz „Rudy, kuźnice i huty żelaza w Polsce”, w których przedstawił warunki rozwoju hutnictwa w Zagłębiu Staropolskim oraz budowę ówczesnych wielkich pieców i zakładów hutniczych. Wyjaśnia również na czym polegał proces technologiczny wytopu żelaza.

Na podstawie jego prac można było odtworzyć dokładnie technikę wytapiania żelaza w dawnych dymarkach. Zostało to wykorzystane przy organizacji wielkiej imprezy pod nazwą Dymarki Świętokrzyskie po raz pierwszy w 1967 roku w Nowej Słupi. Pokaz przeprowadzony pod kierunkiem prof. M. Radwana obserwowało kilka tysięcy turystów z Polski i okolicznych mieszkańców. Działalność prof. M. Radwana przyczyniła się do powstania kilku placówek muzealnych, które eksponowały zabytki techniki, przez co teren Zagłębia Staropolskiego stał się atrakcyjniejszy dla turystów krajowych i zagranicznych. Mieczysław Radwan łączył w sobie cechy uczonego i krajoznawcy. W swojej działalności eksponował własny region, a do problematyki krajoznawczej wprowadził nowy element: historię techniki. Był członkiem Rady Naukowej Muzeum Techniki NOT w Warszawie, członkiem korespondentem Międzynarodowej Akademii Historii Nauki, członkiem honorowym Stowarzyszenia Inżynierów i Techników. W uznaniu jego zasług dla nauki polskiej był odznaczony m. in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi, a także Srebrnym Krzyżem Zasługi, odznakami PTTK, NOT itp.

Zmarł 30 stycznia 1968 roku w Krakowie. Jego imię noszą dziś: Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi, Oddział PTTK w Ostrowcu Świętokrzyskim, jedna z głównych ulic w tym mieście oraz szlak rowerowy.

Źródło:Tygodnik Opoczyński – Top (W. Szafiński)

„Cudze chwalicie, swego nie znacie…”

Dodano: wtorek, 26 października 2010

Drugi etap działalności Klubu Aktywnego Seniora rozpoczął się 14 października wycieczką objazdową po terenie gminy Żarnów, by poznać to co piękne i nowe lub odnowione, a zapewne nieznane niejednej osobie spośród 40–osobowej grupy seniorów.
Uczestnicy wyprawy obejrzeli m.in. boisko sportowe z pełnym zapleczem w Pilchowicach, świetnie wyposażone, zadbane i utrzymane w należytym porządku świetlice w Soczówkach, Antoniowie, Skórkowicach, Sielcu oraz strażnice OSP w Paszkowicach, Chełstach, Topolicach, Straszowej Woli, Skórkowicach, nowoczesną hydrofornię w Ruszenicach czy oczyszczalnię ścieków w Żarnowie. Świetnym przewodnikiem okazała się wójt Maria Morawska, a wyprawę zorganizowała Ewa Borończyk, kierowniczka Biblioteki Publicznej w Żarnowie a jednocześnie koordynatorka projektu PPWOW.
Z wielkim entuzjazmem a jednocześnie pełną serdecznością opiekunowie świetlic i strażnic przyjmowali wycieczkowiczów u siebie przy herbatce i słodkościach. Z pasją opowiadali o roli tych obiektów w życiu tamtejszej społeczności i planach na przyszłość. Bardzo udana wycieczka seniorów po gminie Żarnów zakończyła się w miejscowym Domu Kultury.
Wśród członków klubu jest 15 emerytowanych nauczycieli, a ponieważ wycieczka odbyła się w Dniu Edukacji Narodowej pani koordynator razem z panią wójt przygotowały niespodziankę. Wszystkim nauczycielom emerytom wręczono po jednej ślicznej czerwonej różyczce, złożono życzenia i odśpiewano im sto lat.
Uczestnicy spotkania minutą ciszy uczcili ofiary katastrofy pod Nowym Miastem. Kolejną imprezą zaplanowaną na 19 października w Gminnej Bibliotece Publicznej w Żarnowie było spotkanie z artystą krakowskiej „Piwnicy pod Baranami” Piotrem „Kubą” Kubowiczem, w ramach realizowanego I festiwalu „Muzyka i poezja na romańskim szlaku”.

Źródło – Tygodnik Opoczyński – TOP (Prezes Klubu Aktywnego Seniora)

Rajd Kaziemierza Wielkiego i wycieczka na Podlasie

Dodano: poniedziałek, 25 października 2010

O aktywności Polskiego Towarzystwa Turystyczno Krajoznawczego w Żarnowie niech świadczy fakt, że 9 października odbyły się jednocześnie dwie imprezy. Jedną z nich był IV Rajd śladami Kazimierza Wielkiego, organizowany wspólnie przez Klub PTTK przy Zespole Szkolno–Gimnazjalnym w Przedborzu i wydatnej pomocy Urzędu Miasta. Na starcie pojawiło się ok. 240 osób z Aleksandrowa, Białaczowa, Bujen, Dąbrowy nad Czarną, Miedznej Drewnianej (zdobyli trzecie miejsce w konkursie wiedzy o Kazimierzu Wielkim), Petrykóz (drugie miejsce w konkursie), Przedborza, Skotnik, Szczercowa, Woli Krzysztoporskie. Jak zwykle Oddział PTTK w Żarnowie zadbał o pamiątkowe plakietki rajdowe z wizerunkiem króla Kazimierza Wielkiego, którego 700–lecie urodzin obchodzimy w tym roku. Nowo przyjętym, piętnastu członkom PTTK wręczone zostały legitymacje (12 uczniom gimnazjum w Szczercowie a 3 uczniom ZSG w Przedborzu).

Równolegle z wyżej opisanym rajdem 50–osobowa grupa członków i sympatyków Oddziału PTTK w Żarnowie wybrała się na wycieczkę na Podlasie. Celem było pokazanie wielu kultur i religii przenikających się na tym terenie oraz wizyta w Narwiańskim Parku Narodowym. Zwiedzili Kurowo, w którym znajduje się dyrekcja parku i ścieżka dydaktyczna biegnąca nad bagnami i szuwarami rozlewisk Narwi. Najmniejszym miastem na Podlasiu liczącym ok. 1000 mieszkańców jest Suraż, w którym obejrzeli prywatne muzeum ze zbiorami archeologicznymi i numizmatycznymi. Potem przyszła kolej na Choroszcz, miasto, w którym Jan Klemens Branicki wybudował letni pałac. Obecnie zwiedzać można Muzeum Wnętrz Pałacowych i piękny park w stylu francuskim. Miejscem szczególnym w województwie podlaskim jest Tykocin, miasto nad Narwią zwane perłą baroku. Zachowało się tu wiele obiektów krajoznawczych m.in. synagoga, w której zgromadzono przedmioty związane z kultem religijnym Żydów (obecnie jest jednym z oddziałów Muzeum Podlaskiego w Białymstoku). W niedzielę, 10 października turyści przez Supraśl i Krynki dotarli do Kruszynian, w których w XVII wieku osiedlili się tatarzy tworząc skupisko ludności wyznania muzułmańskiego. Można tu zwiedzić meczet i mizar (muzułmański cmentarz), a w tatarskiej jurcie skosztować tatarskich potraw. Dżenetta Bogdanowicz, właścicielka lokalu gastronomicznego, gościła m.in. księcia Karola, który zwiedził Kruszyniany i częstowany był tatarskimi potrawami. Duże wrażenie na uczestnikach wycieczki wywarła Grabarka – niezwykle sanktuarium, główny ośrodek pielgrzymkowy prawosławia w Polsce. Zwiedzili cerkiew Przemienienia Pańskiego z 7 tysiącami krzyży wotywnych oraz kapliczką nad cudownym źródełkiem. W ocenie uczestników wycieczka pozwoliła na poznanie „polskiego Orientu” i przyczyniła się do pełniejszej integracji członków Oddziału PTTK w Żarnowie.

 Źródło: Tygodnik Opoczyński – TOP (W.Sz.)

„Straszowianki” już działają

Dodano: czwartek, 21 października 2010

Zakończyły się już wszystkie formalności prawne związane z utworzeniem nowego stowarzyszenia w Gminie Żarnów, powstałego z inicjatywy pań ze Straszowej Woli. „Straszowianki” zostały oficjalnie zarejestrowane w sądzie i od razu przystąpiły do aktywnego działania na rzecz integracji środowiska własnej miejscowości.

W minioną sobotę w remizie OSP miało miejsce spotkanie z udziałem władz Lokalnej Grupy Działania, które zaprezentowały cele i perspektywy rozwoju Stowarzyszenia LGD U Źródeł działającego na terenie m.in. Gminy Żarnów.

„Straszowianki” zgodnie ze swoim statutem zamierzają promować kobiety w życiu społecznym, gospodarczym i kulturalnym, propagować i pielęgnować tradycje regionalne, ludowe oraz dbać o zachowanie dziedzictwa kulturowego wsi. Podejmowane inicjatyw organizowania i uczestnictwa w imprezach artystycznych, rozrywkowych, kursach i szkoleniach ma służyć konsolidacji społeczności lokalnej, kultywowaniu tradycji i podnoszeniu jakości życia mieszkańców. Nad sprawami organizacyjnymi czuwać będzie wybrany zarząd w skład, którego weszły panie: Prezes – Krystyna Świątek, Wiceprezes – Ewa Pluta, Skarbnik – Anna Wójcik, Sekretarz – Wioleta Snochowska oraz członek zarządu – Zofia Wilk.