Wszelkie roboty ziemne, realizowane na naszym terenie, należy wykonywać ze szczególną ostrożnością. W okresie II wojny światowej okolice Żarnowa były miejscem licznych walk i potyczek z hitlerowcami. Pod koniec wojny, w styczniu 1945 roku kilkukrotnie ścierały się tutaj formacje Wehrmachtu z oddziałami Armii Czerwonej. Niestety, pozostały po tych krwawych wydarzeniach istotne ślady…

Według źródeł encyklopedycznych, niewypał to amunicja zawierająca ładunek miotający, która nie wypaliła mimo stworzenia odpowiednich warunków do tego procesu. Podobnym pojęciem jest niewybuch, który odnosi się jednak nie do ładunku miotającego, lecz do ładunku wybuchowego. Pojęcia niewypału używa się wobec dwóch rodzajów amunicji: wybuchającej z siłą mniejszą od detonacji, oraz zapalającej się. Przyczyną powstania niewypału może być nieuruchomienie lub złe działanie zapalnika, zmiany chemiczne w samym materiale itp. Za niewypały nie uważa się środków właściwie składowanych, a jedynie te, które zostały użyte, ale nie zadziałały, lub zadziałały nieprawidłowo, skutkiem czego mogą nadal stanowić niebezpieczeństwo. Oprócz tego za niewypały uważa się również środki pozbawione właściwego nadzoru i kontroli, np. gdzieś wykryte, niewiadomego pochodzenia, uszkodzone, przeterminowane itp. Sposób obchodzenia się z niewypałami oraz metody ich niszczenia regulują szczegółowo odpowiednie instrukcje dla saperów. Przede wszystkim zabroniony jest jakikolwiek kontakt osób postronnych z niewypałami, gdyż środki tego typu zachowują zazwyczaj swoją aktywność przez bardzo długi czas i może się zdarzyć, iż bardzo delikatny bodziec (np. uderzenie szpadlem lub łyżką koparki) spowoduje eksplozję niewypału.

W ostatnim czasie takie niewypały znaleziono w Naszej Gminie, m.in. w rejonie ulicy Przedborskiej w Żarnowie, a także w Niemojowicach, podczas prac ziemnych przy plantowaniu terenu obok nowej świetlicy wiejskiej. Za każdym razem gminne służby powiadomiły saperów, którzy wywieźli niebezpieczne znaleziska. Bądźmy ostrożni przy wykonywaniu jakichkolwiek prac ziemnych…

Mimo, iż Żarnów nie posiada praw miejskich, to jednak ma charakter okazałego (choć niestety, nieco zaniedbanego) miasteczka, w którym znajduje się wiele ulic i placów. Położenie miejscowości na skrzyżowaniu ważnych dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych, a także rozwój budownictwa jednorodzinnego, sprawiały, iż w ostatnich dziesięcioleciach pojawiły się nowe nazwy ulic. Nastał kolejny czas, by niektóre gminne drogi w Żarnowie, przy których budowane są domy, zyskały miano ulic, którym nadano nowe nazwy.

 

W końcu 2012 roku Rada Gminy w Żarnowie – na wniosek wójta – podjęła uchwałę, w wyniku której nadane zostały nazwy sześciu ulicom w Żarnowie. Ten akt prawa miejscowego został poprzedzony konsultacjami społecznymi, przeprowadzonymi z mieszkańcami Żarnowa w miejscowej remizie OSP.

Nowa droga asfaltowa koło cmentarza, prowadząca z Żarnowa w kierunku wsi Paszkowice, to od niedawna ul. Górnicza. Ten drogowy trakt zawsze prowadził miejscowych do licznych szybów, szybików i hałd górniczych, których pozostałości znajdują się jeszcze w rejonie Paszkowic i okolicznych wsi. Nazwa upamiętnia górników, którzy przez setki lat przemieszczali się tędy do pracy.

Droga gruntowa prowadząca od ul. Powstańców Wielkopolskich w kierunku na północ zyskała miano ul.  Wiatrakowej. W najbliższym rejonie znajdował się słynny w Żarnowie wiatrak – koźlak, który przed kilkunastu laty został rozebrany. Nazwa nowej ulicy upamiętnia ten fakt.

Gminną drogę gruntową, równoległą do ul. Szerokiej, na południe od Żarnowa (w kierunku Lasu Sieleckiego), na wniosek mieszkańców nazwano  ul. Spacerową. Dojazd do tej ulicy znajduje się od ulicy Przedborskiej. Rejon ten ulicy to tzw. „Kantoria”, historyczny teren miejski, którego właścicielami przed wiekami byli kantorzy sandomierscy.

Utwardzona płytami betonowymi droga, prowadząca do oczyszczalni ścieków w Żarnowie, obok cmentarza cholerycznego św. Otylii, zyskała nazwę ul. Składowej.  W tym rejonie nikt nie mieszka, choć znajdują się tam dawne budynki produkcyjne, magazynowe i składowe, którymi przed   laty   administrowała GS „SCh” w Żarnowie.

Drogę gruntową usytuowaną na obrzeżach Żarnowa od strony drogi, prowadzącej do Kielc (od ul. 17-go stycznia), prowadzącą w kierunku Sieleckiej Góry, nazwano  ul. Sielecką.

Z kolei droga gruntowa stanowiąca dojazd od strony ulicy Sieleckiej (za starym budynkiem Urzędu Gminy) zyskała miano ul. Krótkiej. Jest to najkrótsza uliczka w Żarnowie.

Do tej pory w Żarnowie znajdowały się następujące ulice i place: plac Marszałka Józefa Piłsudskiego, plac 900-lecia, ul. Szeroka, ul. Konecka, ul. Powstańców Wielkopolskich, ul. 17-go stycznia, ul. Cicha, ul. Przedborska, ul. Polna, ul. Wolności, ul. Piotrkowska, ul. Opoczyńska, Osiedle Bartoszewicza, ul. Leśna, ul. Wesoła, ul. Zielona, ul. Topolowa, ul. Źródlana, ul. Targowa, ul. Strażacka i ul. Szkolna.

Od niedawna pojawiła się nowe nazwy ulic: ul. Górnicza, ul. Wiatrakowa, ul. Spacerowa, ul. Składowa, ul. Sielecka i ul. Krótka.

Reasumując, stwierdzić zatem należy, że w Żarnowie znajduje się 27 ulic i placów. Czy nie nadszedł już czas, by wystąpić o przywrócenie praw miejskich?

Już po raz siedemnasty liczna rzesza dzieci, młodzieży i dorosłych, ceniących piękno ojczystej mowy i wrażliwych na mądrość jej ukrytych myśli,spotkała się w gościnnych progach Domu Kultury w Żarnowie.

W Przeglądzie Poezji „Krajobrazy Polskie„, który odbył się 15 marca 2012 roku wzięło udział 22 uczniów ze szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych z Białaczowa, Klewa, Miedznej Drewnianej, Opoczna, Paradyża, Petrykóz, Przedborza, Wójcina i Żarnowa. W pięcioosobowym składzie jury zasiedli: przewodnicząca Bożena Świątek-Mazur – dyrektorka Miejskiej Biblioteki Publicznej w Opocznie, Ewa Borończyk – kierownik Gminnej Biblioteki Publicznej w Żarnowie, Grażyna Doniec – polonistka z Gimnazjum w Żarnowie, Anna Służalec – reprezentująca Urząd Gminy w Żarnowie oraz Waldemar Pasula – były dyrektor SP w Żarnowie. Wszystkich przybyłych powitał prezes Zarządu Oddziału PTTK w Żarnowie Włodzimierz Szafiński, a następnie Krzysztof Nawrocki – wójt Gminy Żarnów, który objął patronat honorowy nad imprezą. Kolejno występujący wykonawcy z wielką pasją prezentowali przygotowane teksty poetyckie, niektóre nawet rodzimych poetów zrzeszonych w opoczyńskim klubie literackim „Nad Wąglanką„. Na 22 zgłoszonych wykonawców jury wyróżniło i przyznało nagrody 12 osobom w trzech kategoriach wiekowych.

W kategorii klas I – III najlepszą okazała się Aleksandra Pisiałek, uczennica Szkoły Podstawowej w Żarnowie, II-gie miejsce uzyskała Marta Kaczmarek, reprezentująca Szkołę Podstawową w Klewie, a III miejsce przypadło w udziale Marcie Krzywkowskiej ze Szkoły Podstawowej w Żarnowie. Wyróżniono także Paulinę Dudę ze Szkoły Podstawowej w Petrykozach.

W kategorii klas IV – VI pierwsze miejsce zdobyła Justyna Danielik ze Szkoły podstawowej w Wójcinie, II miejsce przypadło Kamilowi Salamadze ze Szkoły Podstawowej w Żarnowie, a III miejsce – Dagmarze Gołąb również z Żarnowa. Wyróżnienie przyznano uczniowi Szkoły Podstawowej w Miedznej Drewnianej Krzysztofowi Purgatowi.

W kategorii gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych dwie równorzędne I miejsca uzyskali: Karolina Ruszkiewicz z Gimnazjum w Żarnowie i Adrian Półtorak z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 w Opocznie. II miejsca nie przyznano, natomiast III miejsce powędrowało do Kamili Brzeskiej z Gimnazjum w Żarnowie. Ponadto wyróżniono Paulinę Lizińczyk z Zespołu Szkolno – Gimnazjalnego w Przedborzu . Wszystkim wyżej wymienionym wręczono nagrody książkowe i pamiątkowe dyplomy.

Fundatorem nagród i poczęstunku był Urząd Gminy w Żarnowie.

W Naszej Gminie przez lata ukształtował się zwyczaj godnego obchodzenia Świąt Narodowych i uroczystości patriotycznych. W każdym roku z okazji Święta Konstytucji 3 Maja oraz Święta Niepodległości w kościele św. Mikołaja w Żarnowie organizowane są Msze Święte w intencji Ojczyzny, w których uczestniczą władze samorządowe, kombatanci, dzieci i młodzież szkolna oraz mieszkańcy gminy (relacje z uroczystości staramy się przedstawiać na Naszej stronie). Warto jednak wspomnieć o innych lokalnych przedsięwzięciach…

 

Wiosną 2012 roku w Klewie zorganizowano niecodzienne spotkanie „Ułani pod Diablą Górą”. 26 kwietnia na boisku Szkoły Podstawowej w Klewie odbył się piknik historyczny z udziałem Stowarzyszenia Ułanów im. Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego im. mjr Hubala. W programie zorganizowano prezentację kawalerii z okresu II Rzeczypospolitej, ognisko partyzanckie i spotkanie z honorowym hubalczykiem ppłk Marianem Zachem. W spotkaniu wzięli bardzo aktywny udział członkowie Klubu Aktywnego Seniora w Żarnowie. Prezes stowarzyszenia Leszek Zapart wraz z grupą ułanów zaprezentował licznie zgromadzonej publiczności nieprzeciętne umiejętności kawalerzystów. Ułani spędzili noc w Klewie, a następnego dnia w godzinach porannych zorganizowano niecodzienną lekcję historii dla uczniów Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Klewie. Tuż po niej konno udali się na szczyt Diablej Góry, gdzie oddali hołd partyzantom 25 pułku piechoty AK.

 

W maju 2012 roku zorganizowano patriotyczną uroczystość w Chełstach, gdzie uroczyście odsłonięto i poświęcono pomnik ku czci zamordowanych i prześladowanych mieszkańców wsi Chełsty, Kamieniec, Afryka, Tomaszów, Siedlów i Marcinków (o czym szczegółowo informowaliśmy na naszej stronie internetowej).

 

Sierpień to w Gminie Żarnów tradycyjny okres organizowania corocznych obchodów bitwy pod Diablą Górą. Zawsze uczestniczy w nich kilkaset osób. 19 sierpnia 2012 roku przy pomniku na Diablej Górze odbyły się uroczystości upamiętniające 68 rocznicę zwycięskiej bitwy z hitlerowcami, stoczonej 16 sierpnia 1944 roku w rejonie wsi Klew, Sulborowice i Brzezie. Bitwa pod Diablą Górą była chrztem bojowym formowanego 25 pułku piechoty AK. W 68. rocznicę tej bitwy przy ołtarzu polowym na szczycie Diablej Góry została odprawiona msza św. w intencji żołnierzy z 25 pp AK, której przewodniczył ksiądz kanonik Jan Kruk. Wśród zaproszonych gości byli oczywiście uczestnicy tej bitwy na czele z gen. Aleksandrem Arkuszyńskim ps. „Maj”, gen. Stanisławem Karlińskim ps. „Burza”, mjr Mirosławem Kopą ps. „Miron” i mjr dr Haliną Kepińską Bazylewicz ps. „Kora”. W uroczystości wzięła udział także 25 Brygada Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim, a także strzelcy, harcerze, policjanci, leśnicy, samorządowcy z ościennych gmin, dzieci i młodzież z terenu Naszej Gminy. Okolicznościowy występ artystyczny zaprezentowali uczniowie Szkoły Podstawowej w Klewie. Następnie złożono wieńce i wiązanki kwiatów. Po skończonych obchodach wszyscy uczestnicy mogli posilić się żołnierską grochówką.

 

 

11 listopada 2012 roku w Żarnowie zorganizowano gminne obchody Narodowego Święta Niepodległości. Po Mszy Świętej w kościele św. Mikołaja w Żarnowie, uczestnicy wraz pocztami sztandarowymi udali się na cmentarz parafialny, gdzie pod Kwaterą 25 pp AK złożono wieńce i zapalono znicze. Tam również zaproszono na dalszą część gminnych obchodów, którą zaplanowano na 26 listopada 2012 roku. To ważny dla żarnowian dzień – trzecia rocznica pogrzebu gen. Kazimierza „Bończy” Załęskiego.

 

I tak, w poniedziałek, 26 listopada 2012 roku odbył się Wieczór Pamięci poświęcony Honorowemu Obywatelowi Żarnowa – gen. Kazimierzowi Załęskiemu ps. „Bończa”. Spotkanie zaszczycili swoją obecnością gen. Stanisław Karliński „Burza”, mjr dr Halina Kepińska Bazylewicz oraz Paweł Reising, redaktor naczelny miesięcznika „KurieR – Kultura i Rzeczywistość”. Podczas spotkania obecni byli prawie wszyscy członkowie żarnowskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. W programie odbył się montaż słowno – muzyczny w wykonaniu młodzieży gimnazjalnej, projekcja filmu o gen. Kazimierzu „Bończy” Załęskim oraz spotkanie integracyjne. Później nastąpiły wzruszające wystąpienia zaproszonych gości, wspominających współpracę z generałem w czasie II wojny światowej oraz w okresie powojennym. Podczas spotkania była możliwość zakupu książki Pawła Reisinga „Opowieści Generała Bończy”.

 

 

W styczniu 2013 roku wyjątkowo uroczyście obchodzono 150 rocznicę Powstania Styczniowego. W Żarnowie odprawiona została uroczysta Msza Święta w intencji Ojczyzny, po której nastąpiło składanie wieńców i wiązanek w miejscu upamiętniającym powstańczą walkę 1863 roku. Po nabożeństwie delegacje złożyły wiązanki kwiatów pod pomnikiem bohaterów powstań narodowych, na szczycie Góry Szwedzkiej, przy ulicy Wolności w Żarnowie.

Przypominamy, iż na szczycie grodziska wczesnośredniowiecznego, na wzgórzu za kościołem w Żarnowie (przy drodze krajowej nr 74) w 1923 roku żarnowscy kamieniarze wznieśli kamienny pomnik, poświęcony bojownikom o niepodległość Polski. Pomnik przedstawia anioła pokoju z wieńcem laurowym, trzymającego w ręce zwój papirusu, na którym wykute są daty: 1831 / 1848 / 1863 / 1918. Według przekazów historycznych, znajdowała się tam również data 1920 (wojny polsko – bolszewickiej), ale została po II wojnie światowej wycięta przez zwolenników ówczesnego systemu. Po lewej stronie pomnika znajduje się napis: BOJOWNIKOM O WOLNOŚĆ OJCZYZNY W DNIU 3 MAJA 1923 R. MIASTO ŻARNÓW. W dolnej części okazałego postumentu, znajduje się wykuty wizerunek orła w koronie (wg wzoru będącego herbem Polski w latach 1919 – 1927).