15 lat temu, oddział PTTK w Żarnowie i Stowarzyszenie Przyjaciół Pilicy i Nadpilicza w Tomaszowie Mazowieckim byli pomysłodawcami rajdu, który miałby przybliżyć dzieciom, młodzieży i dorosłym walory turystyczno-przyrodniczych Pilicy oraz atrakcje krajoznawcze okolic Tomaszowa Mazowieckiego.
Obecnie organizatorem rajdu jest, poza żarnowskim oddziałem PTTK, Skansen Rzeki Pilicy z jego charyzmatycznym kustoszem Andrzejem Kobalczykiem, który postawił sobie za cel życiowy ratowanie zabytkowych obiektów rzecznych i nadrzecznych oraz ożywienie tradycji flisackich na Pilicy. W ostatnich latach dyrektor skansenu zainicjował wiele widowisk nawiązujących do wydarzeń historycznych z udziałem grup rekonstrukcyjnych czy członków stowarzyszeń i klubów mających zainteresowania militarne. Andrzej Kobalczyk, będąc jednocześnie publicystą, rysownikiem i animatorem kultury działa z ogromną pasją na rzecz ochrony naszego dziedzictwa przyrodniczego i kulturalnego związanego z Pilicą i Nadpiliczem. Mając tak wyjątkowego współorganizatora żarnowski oddział PTTK przez 15 lat przywiódł w okolice Tomaszowa Mazowieckiego kilka pokoleń dzieci i młodzieży, ale również dorosłych turystów, zafascynowanych Pilicą, jej naturalnym krajobrazem oraz przebogatą historią.
Piętnasty rajd „Brzegiem Pilicy” odbył się 19 maja na trasie Smardzewice – Nagórzyce – Józefów – Brzustówka – Skansen Rzeki Pilicy. Zbiórka drużyn rajdowych ze szkół w Aleksandrowie, Białaczowie, Bujnach, Miedznej Drewnianej, Przedborzu, Skotnikach, Woli Krzysztoporskiej i Żarnowie miała miejsce w wyjątkowo malowniczym terenie, przy połyskującej w słońcu tafli Zalewu Sulejowskiego. Podczas rozpoczęcia prezes oddziału PTTK w Żarnowie wręczył uczestnikom znaczki rajdowe z ryciną diabła nagórzyckiego, wykonaną przez Anrzeja Kobalczyka. W rajdzie uczestniczyło po raz pierwszy wielu młodych turystów z pierwszych i drugich klas szkoły podstawowej, a nawet była uczennica zerówki z Żarnowa – Magdalena Fidelus, wędrująca z mamą i starszym bratem. Po dojściu do grot nagórzyckich, będących pozostałością po podziemnej kopalni piasku, niedawno poddanych gruntownej renowacji, uczestnicy wysłuchali pogadanki na temat warunków geologicznych rejonu grot, działalności górniczej oraz związanych z grotami legend, a następnie przeszli podziemną trasą turystyczną. Groty nagórzyckie uznaje się obecnie za zabytek kultury materialnej – są one bowiem świadectwem dziewiętnastowiecznej techniki górniczej, a kopalina jakim jest piasek oraz górotwór, w którym zostały wydrążone, są unikatami w skali europejskiej. Przewodnictwo blisko 150-osobowej grupy objął dyrektor Skansenu. Idąc przez dzielnicę Tomaszowa – Brzustówkę piechurzy mogli przyjrzeć się kajakarzom szykującym się do spływu Pilicą. Ostatni odcinek trasy przebiegał w okolicy Niebieskich Żródeł, a ścieżka poprowadziła w stronę Skansenu, który gromadzi wiele „skarbów” wydobytych z rzeki, kolekcję kamieni młyńskich, militaria, urządzenia związane z młynarstwem itp. Zabytkowy młyn przeniesiony znad Luciąży, to główny obiekt muzealny.
Ciekawym akcentem zakończenia rajdu była prezentacja krasomówcza związana tematycznie z Pilicą w wykonaniu Karoliny Kani z Gimnazjum w Żarnowie, laureatki pierwszego miejsca Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego w Legnicy. Odbył się konkurs krajoznawczy o Pilicy, w którym laureatami pierwszego miejsca zostali Patrycja Oleksiewicz ze Szkoły Podstawowej w Skotnikach i Kamil Gorzałczyński z Białaczowa. Dwa równorzędne drugie miejsca zajęli Mateusz Łukasik z SP w Białaczowie i Wiktoria Przybył z SP w Aleksandrowie, natomiast trzecie miejsce uzyskał Jakub Telecki z Białaczowa. Nagrody za udział w konkursie oraz upominki dla uczestników rajdu ufundowały: Starostwo Powiatowe, Urząd Miasta i Skansen Rzeki Pilicy w Tomaszowie Mazowieckim a słodkie bułeczki – Tomasz Mazurek. W trakcie rajdu wręczono legitymację członkowską uczennicy pierwszej klasy SP w Żarnowie Julii Grzybowskiej oraz brązowe odznaki turystyki pieszej Aleksandrze Szczepockiej i Katarzynie Zielińskiej, a popularną Bartoszowi Laskowskiemu.
W dniu rajdu do skansenu przyjechali z różnych stron Polski członkowie stowarzyszenia „Klub Pancernych” ubrani w autentyczne stroje wojskowe, uruchomili czołg T-34, będący eksponatem muzeum i odbyli krótką przejażdżkę ku uciesze naszych turystów. Dodatkową atrakcją były zdjęcia z załogą czołgu. Jubileuszowy XV Rajd „Brzegiem Pilicy” zakończył się wręczeniem dyplomów uczestnictwa i podziękowaniami za wieloletnią współpracę i życzliwość okazywaną przez dyrektora Skansenu oddziałowi PTTK w Żarnowie.
Grażyna Szafińska
